Phương pháp Montessori 3/5: Môi trường của con

Phương pháp giáo dục sớm Montessori đề cao sự tự giáo dục của con trong quá trình tương tác với môi trường xung quanh, vì thế mà môi trường của con là một yếu tố quan trọng mà cha mẹ cần đặc biệt quan tâm.

Mọi vật, mọi ấn tượng xung quanh con đều là một phần trong môi trường của con. Loại nhạc cha mẹ thường nghe, người lớn mà con tiếp xúc, sự vật xung quanh con... tất cả ấn tượng đó, con tiếp nhận vào mình qua 5 giác quan.

MÔI TRƯỜNG Ở NHÀ

Nhà là thế giới đầu tiên của con trong những năm đầu đời, là nơi con có những khám phá và bài học đầu tiên. Đó trước hết phải là một nơi tràn đầy tình yêu thương của cha mẹ và các thành viên trong gia đình.

Cha mẹ nên dành cho con một không gian riêng. Đó có thể là một nơi rộng rãi hoặc một góc nhỏ tùy điều kiện mỗi gia đình. Sao cho con có thể vận động an toàn và không bị gò bó. Ở đó có một chiếc tủ hoặc kệ có độ cao vừa với con, có đủ đồ dùng, đồ chơi phù hợp độ tuổi để đáp ứng nhu cầu khám phá của con, giúp con tự giáo dục tốt hơn. Không gian này cũng cần sạch sẽ ngăn nắp để con cảm nhận được sự an toàn, thân thiện.

Môi trường Montessori ở nhà - lamcha.vn

Từ 0 đến 6 tuổi là thời kỳ con có sự nhạy cảm về trật tự. Nó giúp con nhận thức về trật tự, vị trí của đồ vật, vị trí của mình đối với không gian xung quanh. Từ đó thích ứng với không gian mà con sống. Vì thế mà đồ dùng của con nên được đặt ở vị trí cố định, để con biết chỗ mà tự lấy khi cần và cất đúng chỗ khi dùng xong. Điều đó tập cho con tính ngăn nắp, con cũng chủ động và tự lập hơn khi tự lấy và cất đồ của mình mà không cần nhờ hoặc ỷ lại vào cha mẹ.

Những đồ vật nhỏ con có thể bỏ vào miệng, đồ quý, đồ nguy hiểm, dễ vỡ... nên đặt ở nơi con không nhìn thấy và không lấy được. Hạn chế việc nói với con "không được lấy", "không được phá"… gây cho con tâm lý khó hiểu, e dè, là con dao vô tình cắt đứt sự hoàn thiện năng lực tự chủ hành vi của con.

Cha mẹ cần hiểu quá trình phát triển thể chất, tinh thần của con để biết được nhu cầu của con mà chuẩn bị môi trường và hoạt động phù hợp. Tất cả những gì thuộc về môi trường này là để con khám phá, tiếp nhận và phát triển, không nên có gì cản trở và hạn chế điều đó.

MÔI TRƯỜNG BÊN NGOÀI

Thỉnh thoảng cha mẹ nên đưa con ra ngoài để con làm quen với các sự vật và môi trường khác nhau. Để con có những kích thích, ấn tượng phong phú, giúp con khám phá và trải nghiệm nhiều hơn.

Đó có thể là công viên, khu vui chơi, siêu thị, quán ăn, nhà người quen... Bất cứ nơi nào an toàn và tích cực, càng đa dạng càng tốt. Tránh những nơi xô bồ, tránh tiếp xúc với người lớn có tính tình kỳ quặc, nói năng thô lỗ.

Môi trường bên ngoài - lamcha.vn

Montessori luôn đề cao tính thực tế của những bài học, cách tốt nhất để con học là cho con tham gia vào cuộc sống thực tế của cha mẹ, các hoạt động mà cha mẹ nghĩ rằng ở đó có những điều hay phù hợp độ tuổi mà con có thể học.

Ví dụ, đưa con theo khi cha mẹ đi mua sắm, đi công việc, hoặc khi cha mẹ làm việc nhà... Chỉ cần con có mặt ở đó, quan sát các hoạt động của cha mẹ và người lớn khác, cảm nhận các sự vật, không gian ở đó... thì con cũng đã có thêm điều mới lạ để học hỏi và khám phá.

LỚP HỌC MONTESSORI

Hệ thống giáo cụ Montessori

Một lớp học Montessori thường có đầy đủ các giáo cụ do Montessori và cộng sự của bà thiết kế để hỗ trợ trẻ phát triển tự nhiên về nhận thức, trí tuệ, kỹ năng. Đồng thời rèn luyện được sự tự tin, độc lập, sáng tạo, thói quen tốt... 

Trong lớp học có nhiều kệ với chiều cao phù hợp với trẻ. Mỗi kệ chứa một nhóm các giáo cụ cùng loại. Mỗi giáo cụ đều được đặt ở một vị trí nhất định.

Các giáo cụ Montessori có những đặc điểm sau:

  • Đóng vai trò kích thích sự tìm tòi, khám phá của trẻ. Trẻ học thông qua thử nghiệm với các giáo cụ và qua các trẻ khác. Từ đó phát triển nhận thức, cảm quan, hoàn thiện kỹ năng... 
  • Được thiết kế với kích thước phù hợp với trẻ, có thẩm mỹ và chất lượng tốt, tạo sự hấp dẫn và hứng thú cho trẻ.
  • Mỗi loại giáo cụ chỉ có 1 bộ, giúp trẻ dùng sau học cách chờ đợi đến lượt mình.
  • Có đặc tính tự phát hiện và sửa lỗi. Khi sử dụng giáo cụ, trẻ có thể tự phát hiện nếu mình làm sai, từ đó biết tự sửa lỗi và rút kinh nghiệm.

Trẻ có thể tự do lấy và dùng bất kỳ bộ giáo cụ nào mình thích. Dùng xong trẻ để giáo cụ lại vị trí cũ. Các giáo cụ được chia làm các nhóm sau:

  • Giáo cụ cho góc sinh hoạt: giúp trẻ làm quen với những công việc trong cuộc sống hàng ngày như rửa tay, quét nhà, cách dùng dao, kéo đúng cách và an toàn, lau nước khi bị đổ, gọt trái cây, cắm hoa...
  • Giáo cụ cho góc cảm quan: giúp trẻ phát triển giác quan, làm quen với các khái niệm to nhỏ, rộng hẹp, dày mỏng, màu sắc, hình khối...
  • Giáo cụ cho góc ngôn ngữ: giúp trẻ phát triển khả năng ngôn ngữ và vốn từ, làm quen với chữ viết...
  • Giáo cụ cho góc toán học: giúp trẻ hiểu các khái niệm toán học cơ bản, phát triển khả năng tư duy, suy luận logic...
  • Giáo cụ cho góc văn hóa: giúp trẻ làm quen với khoa học, lịch sử, địa lý... hiểu biết về văn hóa thế giới, thích nghi, hòa nhập với cộng đồng. 
Lớp học Montessori - lamcha.vn

Một lớp học Montessori - lamcha.vn

Xã hội thu nhỏ trong lớp học Montessori

Mỗi lớp học Montessori đều hòa trộn các độ tuổi với nhau. Khoảng cách giữa bé lớn nhất và bé nhỏ nhất là 3 tuổi.

Việc sắp xếp này biến lớp học Montessori thành một xã hội thu nhỏ. Trẻ có cơ hội giao tiếp, học hỏi những trẻ ở độ tuổi khác. Trẻ lớn tuổi học cách chia sẻ, giúp đỡ trẻ nhỏ hơn. Trẻ nhỏ tuổi quan sát và học tập từ trẻ lớn hơn.

TẠM KẾT

Môi trường xung quanh đóng một vai trò quan trọng trong quá trình phát triển và xây dựng tâm hồn của con. Đôi khi có những yếu tố vô tình cản trở sự tự do khám phá và học hỏi của con mà cha mẹ không nhận ra. Cha mẹ cần chú ý để loại bỏ những yếu tố không hỗ trợ này. Đồng thời thêm vào các yếu tố hỗ trợ, khơi gợi và khuyến khích sự khám phá, học hỏi của con.

Bên cạnh đó, vai trò hỗ trợ và dẫn dắt của cha mẹ cũng không kém phần quan trọng. Ở phần tiếp theo chúng ta sẽ cùng tìm hiểu về Cha mẹ và thầy cô trong phương pháp giáo dục Montessori các bạn nhé.

Hãy comment nếu bạn có chia sẻ hoặc thắc mắc, đừng quên nhấn nút Like và Share ở bên dưới nếu bạn thích bài viết này!

Nguồn tham khảo:

Like và chia sẻ bài viết